Powrót
Naturalny plan nadzoru pedagogicznego na rok szkolny 2026/2027 w przedszkolu to jeden z kluczowych dokumentów strategicznych, który przygotowuje dyrektor. Przygotowanie tego planu wymaga nie tylko dokładnej znajomości prawa oświatowego, ale także specyfiki rozwoju małego dziecka, wytycznych Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz różnic formalnoprawnych między przedszkolem a żłobkiem. W tym artykule krok po kroku wyjaśniamy, jak stworzyć idealny plan nadzoru i jakie elementy są obowiązkowe w Twojej placówce.
1. Przedszkole a żłobek – kluczowe różnice w nadzorze
Zanim zaczniemy mówić o zapisach planu nadzoru, musimy jasno określić, co jest przedszkolem, a co żłobkiem. Często placówki działają jako zespoły (np. przedszkole z oddziałem żłobkowym), co prowadzi do różnych interpretacji wśród dyrektorów.
- Przedszkole (publiczne i niepubliczne): jest częścią systemu oświaty. Działa zgodnie z ustawą o prawie oświatowym z 14 grudnia 2016 roku. Dyrektor przedszkola ma prawny obowiązek stworzyć i wprowadzić w życie plan nadzoru pedagogicznego zgodnie z przepisami MEN oraz przedstawić go Radzie Pedagogicznej do 15 września.
- Żłobek / Klub dziecięcy: należy do ministerstwa rodziny i polityki społecznej i działa zgodnie z ustawą o opiece nad dziećmi do lat 3 z 4 lutego 2011 roku. W żłobku nie ma nadzoru pedagogicznego w rozumieniu prawa oświatowego (żłobek nie realizuje podstawy programowej MEN), ale jest nadzór opiekuńczo-wychowawczy oraz kontrola warunków bytowych i sanitarnych.
Praktyczna rada dla dyrektora: jeśli prowadzisz placówkę, która jest jednocześnie przedszkolem i żłobkiem, oficjalny plan nadzoru pedagogicznego tworzysz dla przedszkola (zgodnie z przepisami MEN), natomiast obszary dotyczące żłobka (opieka, adaptacja, higiena, żywienie) warto uwzględnić w ramach wewnętrznego systemu kontroli jakości opieki lub jako oddzielną część dotyczącą opieki.
2. Podstawy prawne nadzoru pedagogicznego w przedszkolu na rok 2026/2027
Tworząc plan nadzoru pedagogicznego na rok szkolny 2026/2027, dyrektor przedszkola musi powołać się na zaktualizowane i obowiązujące teksty jednolite aktów prawnych:
- Akt prawny z 14 grudnia 2016 roku – Prawo oświatowe (tekst ujednolicony opublikowany w Dz.U. z 2026 r. pod pozycją 820) – ze szczególnym uwzględnieniem art. 68 ust. 1 pkt 2, który nakłada na dyrektora obowiązek sprawowania nadzoru pedagogicznego nad pracą nauczycieli i wychowawców.
- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. dotyczące nadzoru pedagogicznego (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r. poz. 15) – podstawowy akt prawny definiujący sposoby, procedury oraz ramy czasowe ustalania planów nadzoru wewnętrznego.
- Rozporządzenie wydane przez Ministra Edukacji Narodowej 11 sierpnia 2017 r., które określa standardy funkcjonowania szkół oraz pozostałych jednostek oświatowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2198) – określające państwowe wymagania dotyczące m.in. Organizacji procesów wspomagania rozwoju i edukacji dzieci.
- Rozporządzenie MEN z dnia 14 lutego 2017 roku w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 356 z późn. zm.) – stanowiące punkt odniesienia dla kontroli i obserwacji zajęć przedszkolnych.
- Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. dotycząca modyfikacji aktu prawnego – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, a także wybranych pozostałych aktów prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1606) – nakładająca obowiązek kontroli i monitorowania wdrożenia Standardów Ochrony Małoletnich (SOM) we wszystkich placówkach dla dzieci.
3. Obowiązkowe elementy planu nadzoru pedagogicznego (§ 23 ust. 3)
Zgodnie z § 23 ust. 3 rozporządzenia w sprawie nadzoru pedagogicznego, plan nadzoru pedagogicznego tworzony przez dyrektora przedszkola musi zawierać cztery obowiązkowe elementy:
| Element planu (§ 23 ust. 3) | Zakres w przedszkolu / żłobku | Przykładowy cel |
|---|---|---|
| 1. Tematyka i terminy kontroli | Zgodność prowadzenia dzienników, realizacja podstawy programowej, procedury BHP na placu zabaw, przestrzeganie Standardów Ochrony Małoletnich. | Weryfikacja przestrzegania prawa oświatowego oraz procedur bezpieczeństwa. |
| 2. Tematyka i terminy obserwacji zajęć | Hospitacje zajęć dydaktycznych, obserwacja czynności samoobsługowych, zajęcia logopedyczne, integracja dzieci z SPE. | Ocena skuteczności metod pracy, indywidualizacji oraz wspierania rozwoju dziecka. |
| 3. Tematyka i terminy monitorowania | Przebieg adaptacji dzieci 3-letnich i maluchów w żłobku, wyniki diagnozy gotowości szkolnej 6-latków, frekwencja, żywienie i nawyki prozdrowotne. | Systematyczne zbieranie danych do podnoszenia jakości pracy przedszkola. |
| 4. Tematyka i terminy wspomagania | Szkolenia WDN (np. praca z trudnym zachowaniem, NVC, pierwsza pomoc), opieka nad nauczycielami w trakcie awansu zawodowego, wymiana doświadczeń. | Rozwój kompetencji zawodowych nauczycieli i opiekunów. |
4. Kierunki polityki oświatowej państwa w latach 2025/2026 i 2026/2027 a przedszkole
Dyrektor przedszkola ma obowiązek uwzględnić w planie nadzoru priorytety ogłaszane przez Ministra Edukacji Narodowej. W odniesieniu do wychowania przedszkolnego kluczowe akcenty w latach 2025/2026 i 2026/2027 kładzione są na:
- Wspieranie zdrowia psychicznego i rozwoju emocjonalnego dzieci: Budowanie poczucia bezpieczeństwa, nauka rozpoznawania emocji oraz radzenie sobie ze stresem od najmłodszych lat.
- Podnoszenie jakości edukacji włączającej: Wczesne wykrywanie zaburzeń rozwojowych, organizacja Wczesnego Wspomagania Rozwoju Dziecka (WWRD) oraz skuteczne realizowanie zaleceń z orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.
- Higiena cyfrowa i mądre korzystanie z technologii: Edukacja rodziców i nauczycieli w zakresie zagrożeń wynikających z nadmiernej ekspozycji małych dzieci na ekrany (smartfon, tablet, TV).
- Rozwijanie aktywności fizycznej i nawyków prozdrowotnych: Promowanie ruchu na świeżym powietrzu, profilaktyka wad postawy oraz kształtowanie zdrowych nawyków żywieniowych.
5. Cztery formy nadzoru pedagogicznego w przedszkolu i żłobku – omówienie
A. Kontrola
Kontrola Kontrola to sprawdzenie stanu faktycznego i porównanie go z wymaganiami prawa. W przedszkolu i żłobku priorytetem kontrolnym dyrektora jest bezpieczeństwo fizyczne i prawne dzieci. Kontroli podlegają m.in. Sprawność urządzeń na placu zabaw, kompletność apteczek, realizacja ramowego rozkładu dnia oraz opisywanie obserwacji pedagogicznych w dziennikach.
B. Obserwacja zajęć
Obserwacja w przedszkolu różni się od hospitacji w szkole. Dyrektor obserwuje nie tylko kierowane zajęcia stolikowe czy dywanowe, ale również **swobodną zabawę dzieci, sytuacje posiłków, odpoczynku oraz wyjścia na ogród przedszkolny**. To właśnie w sytuacjach swobodnych najpełniej widać poziom usamodzielnienia dzieci, ich relacje rówieśnicze oraz kulturę osobistą.
C. Monitorowanie
Monitorowanie pozwala dyrektorowi śledzić ciągłe procesy zachodzące w placówce. Dla przedszkola kluczowymi obszarami monitoringu są: proces adaptacyjny maluchów we wrześniu/październiku, analiza wyników Diagnozy Gotowości Szkolnej (przeprowadzanej w grupie 6-latków w listopadzie i kwietniu) oraz poziom satysfakcji rodziców ze współpracy z placówką.
D. Wspomaganie
Wspomaganie to działania doradcze, motywujące i szkoleniowe. W przedszkolu i żłobku niezwykle ważna jest praca zespołowa. Wspomaganie obejmuje m.in. organizację warsztatów z zakresu Porozumienia Bez Przemocy (NVC), radzenia sobie z przebodźcowaniem u dzieci czy szkoleń z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej niemowlętom i małym dzieciom.
6. Przykładowe zapisy i sformułowania do wykorzystania w planie
Poniżej przedstawiamy gotowe frazy i zapisy, które można bezpośrednio wdrożyć do własnego dokumentu:
Zapis dot. kontroli: „Kontrola prawidłowości i terminowości prowadzenia dokumentacji przebiegu nauczania i opieki ze szczególnym uwzględnieniem odnotowywania frekwencji oraz wpisów dotyczących pomocy psychologiczno-pedagogicznej.”
Zapis dot. obserwacji: „Obserwacja diagnozująca w grupach 3- i 4-latków ukierunkowana na poziom usamodzielnienia dzieci podczas czynności samoobsługowych i posiłków oraz stosowane przez nauczycieli metody wzmacniania pozytywnego.”
Zapis dot. monitorowania: „Monitoring przebiegu procesu adaptacji dzieci nowo przyjętych do przedszkola/żłobka na podstawie obserwacji wychowawców oraz ankiet ewaluacyjnych skierowanych do rodziców.”
Zapis dot. wspomagania: „Organizacja szkolenia dla Rady Pedagogicznej oraz opiekunów żłobkowych z zakresu wczesnego rozpoznawania sygnałów spektrum autyzmu oraz zaburzeń integracji sensorycznej u dzieci do lat 6.”
7. Podsumowanie i najczęstsze błędy dyrektorów
Tworzenie planu nadzoru pedagogicznego w przedszkolu i żłobku na rok 2026/2027 to zadanie wymagające precyzji prawnej oraz elastyczności. Aby uniknąć uchybień podczas kontroli Kuratorium Oświaty, warto pamiętać o unikaniu najpopularniejszych błędów:
- Mieszanie reżimów prawnych żłobka i przedszkola: Pamiętaj, że kuratorium kontroluje wyłącznie przedszkole pod kątem Prawa oświatowego. Żłobek podlega ustawie o opiece nad dziećmi do lat 3.
- Brak sprecyzowanych celów obserwacji: Sformułowanie „obserwacja zajęć” jest niewystarczające. Należy wskazać cel, np. „obserwacja stosowania metod indywidualizacji”.
- Pomijanie Standardów Ochrony Małoletnich: W świetle nowych przepisów SOM muszą być stałym elementem kontroli i monitoringu w każdej placówce dla dzieci.
Dobrze przygotowany plan nadzoru stanowi nie tylko wypełnienie obowiązku ustawowego, ale przede wszystkim realne narzędzie podnoszenia jakości opieki, wychowania i edukacji najmłodszych dzieci.